Sinds 2023 werken we samen met het lectoraat Sociale Veerkracht en de Werkplaats Sociaal Domein Fontys Noord-Brabant. Een samenwerking waar we trots op zijn!
In 2024 startte daaruit een onderzoek naar de aanpak van ons jongerennetwerk Samen met de Jeugd. Met als doel: expliciteren welke werkzame elementen jongeren zeggenschap en agency geven, zodat andere organisaties hiervan kunnen leren – zonder dat het een rigide afvinklijst wordt.
Dat leverde mooie inzichten op. De (beleefde) werkzame elementen van Samen met de Jeugd zijn nu scherp beschreven.
Het onderzoek
Inspraak is belangrijk voor jongeren. Het is niet alleen een recht uit het Kinderrechtenverdrag,
maar ook essentieel voor positief opgroeien en het ontwikkelen van agency: het vermogen om
invloed uit te oefenen op hun leven, omgeving en beslissingen die hen raken. Jongeren die
ervaren dat hun stem ertoe doet, ontwikkelen meer zelfvertrouwen, veerkracht en
maatschappelijke betrokkenheid.
Toch wordt hun stem nog te vaak vaak niet serieus genomen. In beleid en praktijk overheersen
de gebrekenblik (focussen op wat er misgaat) en het transitiedenken (jongeren zien als
volwassenen-in-wording). Beide perspectieven geven weinig ruimte aan hun creativiteit,
verantwoordelijkheid en invloed. Onderzoekers van het lectoraat woonden bijeenkomsten bij, interviewden stakeholders en analyseerden documenten om de aanpak van Samen met de Jeugd verder te kunnen expliciteren. Zo zijn de werkzame elementen van de aanpak van Samen met de Jeugd in kaart
gebracht en is onderzocht hoe deze bijdragen aan de zeggenschap en agency van jongeren.
De resultaten
De uitkomsten van het onderzoek zijn ook direct verwerkt in de Routekaart 2026–2028 van Samen met de Jeugd. Je leest het volledige onderzoek én de uitlichting van de resultaten in de downloads bovenaan.
Het onderzoek benoemt vijf (beleefde) werkzame elementen:
- Een duidelijke structuur
De manier waarop het Innovatienetwerk Jeugd is georganiseerd, maakt meedoen laagdrempelig en veilig. - Aanjagers die verbinden
Professionals en coaches slaan de brug tussen jongeren en beleidsmakers. Zij vertalen, begeleiden en houden het proces gaande. - Aansluiten bij de leefwereld van jongeren
Thema’s, werkvormen en tempo sluiten aan bij wat jongeren belangrijk vinden. - Echte invloed
Jongeren ervaren dat hun ideeën serieus worden genomen en effect hebben op besluiten. - Concrete opbrengsten voor jongeren
Jongeren ontwikkelen vaardigheden, bouwen een netwerk op en doen relevante ervaring op.
Samenwerken met beleid blijft uitdagend:
- Jongeren en beleidsmakers spreken niet dezelfde taal.
- Beleidsprocessen zijn vaak traag en complex.
- Beleidsdruk botst met de tijd die goede participatie vraagt.
Het onderzoek laat ook zien waar de kansen liggen:
- Investeer meer in structurele bruggen tussen jongeren en beleid.
- Betrek een bredere en diversere groep jongeren.
- Zorg dat jongerenparticipatie geen project is, maar onderdeel van beleid.
Conclusie
Goede jongerenparticipatie vraagt tijd, vertrouwen en echte invloed. Als je jongeren serieus betrekt en de juiste voorwaarden creëert, levert dat betere besluiten én sterkere jongeren op.